Συνήθη προβλήματα

Το Ινστιτούτο Ψυχοθεραπείας και Προσωπικής Ανάπτυξης (ΙΨΥΠΑ) παρέχει υψηλής ποιότητας υπηρεσίες ψυχικής υγείας για όλο το φάσμα των ψυχολογικών και ψυχιατρικών προβλημάτων. Σε αυτήν τη σελίδα μπορείτε να βρείτε κάποια από τα συνήθη προβλήματα των ανθρώπων που μας εμπιστεύτηκαν για την θεραπεία τους και την κατάκτηση της ψυχικής τους υγείας.

Η κατάθλιψη αλλά και άλλες ψυχικές διαταραχές που κατατάσσονται στην κατηγορία «διαταραχές της διάθεσης» απασχολούν περισσότερο από το 15% του γενικού πληθυσμού. Πρόκειται για διαταραχές στις οποίες η διάθεση και τα συναισθήματα του ατόμου αποτελούν το μεγάλο πρόβλημα. Στην κατάθλιψη τα συμπτώματα είναι έντονη λύπη, απογοήτευση, κατάπτωση της ενεργητικότητας, κακός ύπνος καθώς και ένα διάχυτο αίσθημα δυστυχίας και απώλειας του νοήματος στη ζωή.

Υπάρχουν, φυσικά, και πολύ πιο σοβαρές διαταραχές της διάθεσης στις οποίες σε όλα τα παραπάνω προστίθεται η απελπισία και η επιθυμία του θανάτου. Τότε μιλάμε φυσικά για μείζονα κατάθλιψη που απαιτεί εντατική ψυχοθεραπεία και, συνήθως, φάρμακα. Όπως υπάρχουν και διαταραχές στις οποίες χάνεται ακόμη και η επαφή με την πραγματικότητα, όπως στην διπολική διαταραχή όπου υπάρχουν περίοδοι που κάποιος είναι «απολύτως» χαρούμενος και «υπερδραστήριος» με ένα χαοτικό και αναποτελεσματικό τρόπο.

Σε όλες τις παραπάνω καταστάσεις-διαγνώσεις είναι απαραίτητη η ψυχοθεραπευτική φροντίδα του ασθενή. Σε κάποιες περιπτώσεις θα χρειαστούν και φάρμακα. Όμως η παραμέληση αυτών των προβλημάτων και οι απόψεις του τύπου, «θα καταλάβει και θα βελτιωθεί» οδηγούν σε μεγαλύτερα προβλήματα. Τα μεγαλύτερα προβλήματα που είναι μεταξύ των άλλων οι νοσηλείες, η οικονομική κατάρρευση, η αποσύνθεση οικογενειών κ.α. αντιμετωπίζονται πολύ πιο δύσκολα και απαιτούν πολύ περισσότερο χρόνο σε σχέση με την έγκαιρη αντιμετώπιση και θεραπεία τους.

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν διάφορα (ψυχο)-σωματικά προβλήματα που καταλαβαίνουν ότι επηρεάζονται από την συναισθηματική τους κατάσταση και τις στάσεις ζωής τους. Καταλαβαίνουν για παράδειγμα ότι το βρογχικό άσθμα, το έκζεμα, η ψωρίαση, η ελκώδης κολίτιδα και πολλά άλλα νοσήματα επηρεάζονται δυσμενώς και πολλές φορές η εμφάνισή τους πυροδοτείται από διάφορες συναισθηματικές και ψυχοτραυματικές καταπονήσεις.

Ένας επώδυνος χωρισμός, μια απώλεια ενός γονιού, οικογενειακές σχέσεις με προβλήματα ή και καταστροφικότητα αποτελούν πολλές φορές την αρχή για να εμφανιστεί ή να «ξαναγυρίσει» το ευερέθιστο έντερο, η ελκώδης κολίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η νόσος του Crohn, πολλές φορές και ένας καρκίνος. Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα αυτού του τύπου υποβάλλονται συχνά σε διάφορες επεμβάσεις και λαμβάνουν «τεράστιες» φαρμακευτικές αγωγές και σπάνια αποφασίζουν να ασχοληθούν και με το πώς «αισθάνονται» και πως εκφράζουν τη δυσαρέσκεια, το θυμό ή άλλα συναισθήματα και ανάγκες. Και όμως η «ανακάλυψη» και η βίωση των συναισθημάτων αλλά και η ικανότητα έκφρασής τους είναι που μπορεί να τους αναπτύξει ως προσωπικότητες. Και ταυτόχρονα να τους απομακρύνει από τα χρόνια ψυχοσωματικά νοσήματα που συχνά εκπτωχεύουν, μειώνουν ή και καταστρέφουν τη ζωή.

Επομένως καλούνται κατ’ αρχήν να κάνουν ένα σημαντικό βήμα. Το πρώτο βήμα είναι να αναρωτηθούν για την επίδραση της ψυχικής τους κατάστασης στα νοσήματα από τα οποία πάσχουν. Και αν δεν μπορούν οι ίδιοι να κάνουν αυτή τη σύνδεση είναι απαραίτητο να τους βοηθήσουν οι κοντινοί τους άνθρωποι για να αναγνωρίσουν αυτή τη σύνδεση. Και στη συνέχεια να αρχίσουν με κάποιο ειδικό μια σειρά συνεδριών για να «ανακαλύψουν» τη σχέση της ψυχικής τους κατάστασης με τα ψυχοσωματικά τους νοσήματα.

Συνήθως εκπλήσσονται απ’ ότι ακολουθεί…

Μια συχνή αγχώδης διαταραχή που απασχολεί πολλούς ανθρώπους, συχνά πολύ νέους, που επίσης συχνά καταστρέφει τη ζωή.

Πρόκειται για μια διαταραχή της οποίας τα συμπτώματα συνίστανται σε ξαφνικές κρίσεις. Στη διάρκεια των κρίσεων ο άνθρωπος, που υποφέρει, αισθάνεται την καρδιά του να χτυπάει ξέφρενα, δυσφορεί, ιδρώνει και αισθάνεται ότι «θα του φύγει η ψυχή» ή κάτι πολύ κακό θα συμβεί. Συχνά και επειδή τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνίδια σε χώρους όπως δρόμοι, καφετέριες, λεωφορεία, κ.α. και είναι πολύ έντονα αρχίζει να υπάρχει φόβος μην το «ξαναπάθουν» σε δημόσιους χώρους όπου δεν θα έχουν βοήθεια από κάποιον δικό τους. Τότε αρχίζουν και κλείνονται στο σπίτι τους αναπτύσσοντας μια άλλη διαταραχή που ονομάζεται αγοραφοβία. Εύκολα τότε η ζωή συρρικνώνεται και αν δεν αντιμετωπισθεί μπορεί επίσης εύκολα να καταστραφεί το σύνολο της ζωής δια της απομόνωσης στην ασφάλεια του σπιτιού.

Οι διαταραχές αυτές αντιμετωπίζονται και Θεραπεύονται σχετικά εύκολα, αρκεί βέβαια να υπάρχει συστηματική ψυχοθεραπεία. Η θεραπεία πραγματοποιείται δια των αλλαγών σε δυσλειτουργικές πλευρές αλλά κυρίως με την ανάπτυξη της «αντοχών» και την πλήρωση των «κενών» που υπάρχουν στην προσωπικότητα των ανθρώπων που υποφέρουν από τους πανικούς ή άλλες αγχώδεις διαταραχές.

Οι αγχώδεις διαταραχές είναι μια μεγάλη ομάδα διαταραχών που χαρακτηριστικό τους έχουν την διαρκή εσωτερική ανησυχία, ένταση αγωνία και φόβο, το άγχος δηλαδή. Οι άνθρωποι με αγχώδεις διαταραχές εκτός από φόβους και ανησυχία είναι γεμάτοι από αμφιβολίες, μεγάλες δυσκολίες να παίρνουν αποφάσεις και συχνά ακινητοποιημένοι ή δυσλειτουργικοί στη ζωή τους.

Πέραν των ανθρώπων με διαρκή αγωνία, ένταση, κακό ύπνο, κ.α. που δεν τους επιτρέπουν να χαίρονται τη ζωή, υπάρχουν άλλοι που διαρκώς μέμφονται τον εαυτό τους γιατί δεν έκαναν τα πράγματα τέλεια. Είναι αυτοί που βρίσκουν διαρκώς ψεγάδια και λόγους απόρριψης του εαυτού τους και των άλλων και που σπάνια, σχεδόν ποτέ, δεν μπορούν να αισθανθούν ικανοποιημένοι. Η ζωή γίνεται δύσκολη, σκληρή και πολλές φορές αφόρητη.

Οι αγχώδεις διαταραχές είναι καταστάσεις που θεραπεύονται. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από αυτές μπορούν να «βγουν» δια της ψυχοθεραπείας καλύτεροι, πιο ώριμοι και κυρίως πιο ικανοί να ζουν με ικανοποιήσεις σε μια ζωή με νόημα και αξίες.

Όλοι οι άνθρωποι, το 100% δηλαδή του πληθυσμού, έχουν κάποια δυσλειτουργικά στοιχεία ως προσωπικότητες, μαζί φυσικά με τα λειτουργικά και αποτελεσματικά τους στοιχεία. Κανείς δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ο «τέλειος» άνθρωπος. Κάτι τέτοιο θα ήταν και ένα πρόβλημα αφ’ εαυτού…

Όταν όμως η προσωπικότητα κατακλύζεται από ορισμένα χαρακτηριστικά, μονομέρειες ή και «μονομανίες» μιλάμε για διαταραχές προσωπικότητας. Η (κλινική) εικόνα των ανθρώπων με διαταραχή προσωπικότητας έχει πολλές μορφές. Κάποιοι είναι εμβυθισμένοι στην καχυποψία, άλλοι προσπαθούν διαρκώς να εξαρτηθούν από άλλους και άλλοι είναι γεμάτοι από αφόρητο «κενό». Περιγράφονται και πολλές άλλες μορφές αλλά γενικά οι άνθρωποι με διαταραχή προσωπικότητας είναι άκαμπτοι και σκληροί, δύσκολα «διδάσκονται» από τις αποτυχίες και αστοχίες τους. Συνήθως αρχίζουν θεραπεία διότι η διαρκής αποτυχία του μοντέλου της ζωής που υιοθετούν τους οδηγεί σε προβλήματα όπως η κατάθλιψη.

Οι διαταραχές αυτές θεραπεύονται, αλλά απαιτούν σημαντική προσπάθεια, χρόνο, αντοχή και επιμονή τόσο από την πλευρά των θεραπευόμενων όσο και από την πλευρά του θεραπευτή.

Τα σεξουαλικά προβλήματα υπήρχαν πάντα. Ίσως να ήταν και πιο έντονα, αλλά σε παλαιότερες (και σχετικώς πρόσφατες) εποχές δεν συζητιόταν και έμεναν στο ημίφως της αφάνειας. Σήμερα, και πολύ σωστά, οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για την ερωτική τους ζωή. Θέλουν να είναι έντονη, θερμή, να προσφέρει ικανοποίηση, να ανανεώνεται, να αναζωογονεί…

Πολύ συχνά όμως η σεξουαλική ζωή των ζευγαριών κατακλύζεται από ρουτίνα και συρρικνώνεται. Έτσι πολλά ζευγάρια αποξενώνονται ερωτικά για λόγους που αφορούν τη σχέσης τους. Άλλες φορές υπάρχουν συγκεκριμένα προβλήματα όπως προβλήματα έλλειψης ερωτικής επιθυμίας, αδυναμία στύσης, πρόωρη εκσπερμάτιση ή έλλειψη οργασμού. Είτε υπάρχουν προβλήματα στη σχέση είτε κάποια συγκεκριμένη σεξουαλική διαταραχή το επίπεδο της ερωτικής ικανοποίησης μειώνεται σημαντικά, η ποιότητα της σχέσης εκπίπτει και διάφορα προβλήματα που εκπτωχεύουν τη ζωή ανακύπτουν.

Τα σεξουαλικά προβλήματα είναι συνήθως θεραπεύσιμα, αρκεί βέβαια το ζευγάρι να «θέσει» το πρόβλημα, να απευθυνθεί σε ειδικό και φυσικά να πραγματοποιήσει αλλαγές.

Οι εθισμοί είναι διαρκώς παρόντες γύρω μας. Εθισμός στην τηλεόραση, στα video games, στο internet, στο αλκοόλ, στις νόμιμες και τις παράνομες ουσίες (π.χ. ναρκωτικά). Συνήθως προκαλούν μεγάλα προβλήματα και συχνά οδηγούν στην κατάρρευση της προσωπικής, επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής.

Για την αντιμετώπιση τους απαιτείται να κινητοποιηθεί ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα και φυσικά ο ίδιος ο εξαρτημένος. Εξυπακούεται ότι όσο πιο νωρίς αρχίσει η θεραπευτική προσπάθεια τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες ίασης. Όταν η εξάρτηση επιμείνει και ασκηθεί για πολλά χρόνια όλα γίνονται πολύ πιο δύσκολα ως προς τη διακοπή της και την κατάκτηση ενός υψηλού επιπέδου ζωής.