Ψυχοσωματικά Νοσήματα και Ψυχοθεραπεία
Μεγάλος αριθμός συνανθρώπων μας εμφανίζουν ψυχοσωματικά νοσήματα. Και όταν μιλούμε για ψυχοσωματικά νοσήματα αναφερόμαστε σε νοσήματα που εμφανίζουν παθολογοανατομική βλάβη (όπως η Ελκώδης Κολίτιδα) ή παθοφυσιολογική δυσλειτουργία όπως το Βρογχικό Άσθμα. Πρόκειται δηλαδή περί πραγματικών βλαβών και δεν είναι απλώς σωματικά συμπτώματα που είναι πολύ συχνά στις αγχώδεις διαταραχές.
Τα ψυχοσωματικά νοσήματα είναι δηλαδή «πραγματικά» σωματικά νοσήματα. Οι ασθενείς συχνά καταλαβαίνουν ότι οι σχέσεις τους, οι συναισθηματικές φορτίσεις και οι ψυχικές καταπονήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της υγείας τους. Συχνά μάλιστα δέχονται προτροπές του τύπου «μην αγχώνεσαι» ή «μην στεναχωριέσαι».
Οι προτροπές όμως αυτού του τύπου φυσικά και δεν βοηθούν. Αντιθέτως, είναι πιθανόν και να επιβαρύνουν τους ασθενείς, ειδικά όταν τους οδηγούν να καταπιέζουν (να απωθούν) τα δυσάρεστα συναισθήματά τους. Σ’ αυτά τα συχνά απωθημένα συναισθήματα, όπως το αίσθημα της απόρριψης ή ο θυμός, βρίσκεται η απαρχή σημαντικών προβλημάτων. Άλλες φορές, οι ασθενείς δεν έχουν τη δυνατότητα να «νιώσουν» και να εκφράσουν «βαριά» συναισθήματα, γεγονός που ενδέχεται να προκαλεί πολύ σημαντικά προβλήματα στις σχέσεις τους.
Η θεραπεία όλων αυτών ανάγεται στην ανάπτυξη της «ικανότητας να νιώθουν». Να μπορούν δηλαδή να βιώνουν την ψυχική τους κατάσταση και να την εκφράζουν, χωρίς να διοχετεύεται το ψυχικό φορτίο σε κάποιο όργανο του σώματος. Ο Peter Sifneos μίλησε για «ΑΛΕΞΙΘΥΜΙΑ» και ο Alan Stoudemire για «ΣΩΜΑΤΟΘΥΜΙΑ», αναφερόμενοι στη δυσχέρεια έκφρασης των συναισθημάτων μέσω του λόγου.
Οι ψυχολόγοι και ψυχίατροι του ινστιτούτου μας, μέσω της ατομικής ψυχοθεραπείας, προσφέρουμε τον ασφαλή χώρο που απαιτείται για αυτή την απαραίτητη συναισθηματική επεξεργασία.
Ποια είναι όμως τα Ψυχοσωματικά Νοσήματα; Παλαιότερα (Alexander 1936) αναφερόταν τα 7 κλασικά Ψυχοσωματικά Νοσήματα, τα οποία είναι:
-
Το Βρογχικό Άσθμα
-
Η ιδιοπαθής Υπέρταση
-
Πεπτικό Έλκος
-
Η Ελκώδης Κολίτιδα
-
Η Θυρεοτοξίκωση
-
Η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα
-
Νευροδερματίδα
Από την εποχή του Alexander πολλά έχουν αλλάξει. Σήμερα δεν ισχύουν οι περιοριστικές απόψεις περί των επτά μόνο νόσων. Αντίθετα, οι σύγχρονες ταξινομήσεις (DSM-5 και ICD-10) χρησιμοποιούν όρους όπως «Ψυχολογικοί Παράγοντες που Επηρεάζουν τη Σωματική Κατάσταση».
Με βάση αυτές τις ταξινομήσεις, υπάρχει μια διαστολή της έννοιας του ψυχοσωματικού. Κάθε σωματικό νόσημα μπορεί να θεωρηθεί ότι επηρεάζεται από ψυχολογικούς παράγοντες. Νοσήματα όπως η Ψωρίαση, η Νόσος του Crohn, ακόμη και ο Καρκίνος, έχουν πλούσια βιβλιογραφία που συνηγορεί υπέρ της ψυχοσωματικής τους διάστασης.
Στην καθημερινότητα, πολλοί άνθρωποι γνωρίζουν ότι οι ψυχικές καταπονήσεις επηρεάζουν την εμφάνιση νόσων όπως το έκζεμα. Καταλαβαίνουν ότι, πέρα από τις σωματικές θεραπείες, χρειάζονται κάτι περισσότερο για να «θεραπευτούν». Χρειάζονται να «μιλήσουν» και να εμβαθύνουν στο πώς δρουν ως προσωπικότητες όταν αντιμετωπίζουν πιέσεις, ειδικά αν τείνουν να «θυσιάζονται» για τους άλλους παραμελώντας τον εαυτό τους. Αυτό το υπόβαθρο συχνά συνδέεται με μια λανθάνουσα αγχώδη διαταραχή ή κατάθλιψη.
Αν οι δυσλειτουργικές στάσεις επηρεάζουν την οικογένεια, η συμβουλευτική γονέων ή η συμβουλευτική ζεύγους μπορούν να προσφέρουν λύσεις. Μπορείτε να ενημερωθείτε για όλες τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας μας στην ιστοσελίδα του ΙΨΥΠΑ.
