Οι έμμονες ιδέες ή βασανιστικές σκέψεις είναι «δύσκολες» στη διαχείρισή τους. Έρχονται αυτόκλητα, αιφνίδια και βασανιστικά. Ένας άνθρωπος με έμμονες (βασανιστικές) σκέψεις-ιδέες συνήθως υποφέρει. Υπάρχει συνήθως ανάγκη να κάνει κάτι, κάπως να υποχωρήσουν ή γιατί όχι να εξαφανιστούν. Συχνά, τέτοια φαινόμενα αποτελούν πυρήνα σε μια αγχώδη διαταραχή, όπου το άτομο εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο ανησυχίας.
Πώς όμως μπορούν να υποχωρήσουν; Τι μπορεί να κάνει κάποιος που υποφέρει από σκέψεις όπως:
-Πέταξε μια πέτρα στις βιτρίνες
-Αν περάσεις απ’ αυτό τον δρόμο όλα θα πάνε άσχημα
-Πήδηξε μέσα στον δρόμο (στον οποίο κυκλοφορούν αυτοκίνητα με μεγάλη ταχύτητα)
Τέτοιου είδους σκέψεις μπορεί να προκαλέσουν έντονη δυσλειτουργία στην καθημερινότητα και να επηρεάσουν βαθιά την ψυχική υγεία. Οι ψυχολόγοι και ψυχίατροι του ινστιτούτου μας βοηθάμε τους θεραπευόμενους να κατανοήσουν τη φύση αυτών των ιδεών και να αναπτύξουν αποτελεσματικά εργαλεία διαχείρισης.
Συνήθως οι άνθρωποι που υποφέρουν, προσπαθούν να τις διώξουν από το μυαλό τους. Προσπαθούν απεγνωσμένα συνήθως να τις καταστείλουν. Σκέφτονται ότι:
-Είναι βλακείες αυτά που σκέφτομαι, δεν θα τα σκέφτομαι
Οι σκέψεις όμως επιμένουν και βασανίζουν. Άλλες φορές «αποφασίζουν» να ασχολούνται με κάτι άλλο.
-Θα σκέφτομαι άλλα πράγματα όταν έρχονται αυτές οι σκέψεις
Όμως και πάλι οι σκέψεις επιμένουν και απασχολούν και βασανίζουν. Επομένως κάτι διαφορετικό απαιτείται να γίνει για να υποχωρήσουν και σε μια προοπτική να εξαφανιστούν.
Η πρώτη αποτελεσματική «κίνηση» για την αντιμετώπιση των έμμονων σκέψεων-ιδεών, είναι κανείς να τις αποδεχτεί. Μπορεί να πει «εσωτερικά»:
-Ναι είμαι γεμάτος από αυτές τις βασανιστικές σκέψεις
Η αποδοχή των σκέψεων είναι μια πρώτη «σωστή» κίνηση, για να υποχωρήσουν. Η αποδοχή τους και η «εξέτασή» τους, τις κάνει λιγότερο άγριες και βασανιστικές.
Η δεύτερη «ενέργεια» που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος με έμμονες-βασανιστικές σκέψεις είναι να θέσει στον εαυτό του το ερώτημα:
-Ποιο είναι το συναίσθημά μου; Το ερώτημα μπορεί να είναι καθοριστικό. Διότι αν κάποιος διαπιστώσει ότι:
-Είμαι Θυμωμένος
Τότε όλα θα μοιάζουν διαφορετικά.
-Είμαι θυμωμένος και έχω βασανιστικές σκέψεις
-Μήπως ο θυμός έχει σχέση με τις βασανιστικές σκέψεις;
Είναι πολύ πιθανόν. Μπορεί μάλιστα κάποιος να αναλογιστεί αυτή τη σχέση. Πιθανόν να διαπιστώσει ότι ο Θυμός τροφοδοτεί τις βασανιστικές σκέψεις. Προφανώς τότε κάποιος καλείται να κάνει κάτι με τον θυμό του. Μήπως μέχρι τώρα δεν τον εξέφραζε; Μήπως εδώ και χρόνια ο συγκεκριμένος άνθρωπος με τις βασανιστικές σκέψεις, δεν έδινε σημασία στο θυμό του και σε ό,τι τον έκανε να «φουσκώνει» και να εκρήγνυται εσωτερικά; Συχνά, τέτοια εσωτερική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα σχέσεων ή σε μια βαθύτερη κατάθλιψη.
Επιπλέον, κάποιος καλείται να «μείνει» στο συναίσθημά του, που πιθανόν να μην είναι μόνο θυμός. Μπορεί να είναι απογοήτευση ή πίκρα. Είναι πολύ χρήσιμο για τον ίδιο να «νιώσει» τον θυμό του ή την πίκρα του συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στα συναισθήματα. Τότε πιθανόν οι έμμονες σκέψεις να υποχωρήσουν σημαντικά.
Τέλος, σημαντικό είναι να εκφράσει τα συναισθήματά του. Το να εκφράσει κάποιος συναισθήματα για πολλούς μοιάζει απλό. Για όσους όμως δεν «κατέχουν» τη σχετική τέχνη της έκφρασης είναι πολύ δύσκολο. Μπορεί κανείς να αρχίσει μιλώντας για τη συναισθηματική του κατάσταση. Μιλώντας για τη δυσαρέσκεια ή την πίκρα του ακόμη και διανοητικά κάνει ένα βήμα. Αν μέσα στις λέξεις βάλει και κάτι από την εσωτερική φόρτιση, το βήμα είναι μεγαλύτερο. Κάτι ανάλογο καλείται κανείς να κάνει και με τον θυμό. Να μιλήσει γι’ αυτόν και σιγά-σιγά να «εμβάλλει» το συναίσθημά του στις λέξεις. Τότε πολλά αλλάζουν και οι βασανιστικές σκέψεις γίνονται κατανοητές. Αρχίζουν να απομακρύνονται… και τελικά χάνονται…
